Kader ve Kaza

Kader ve kazâya iman, her şeyin Allah’ın takdirine bağlı bulunduğuna işaret eden ayetlerin yanı sıra ilahi ilmin, olmuş ve olacak tüm varlık ve olayları kuşattığını belirten ayetlerde ısrarla vurgulanmıştır. Hz. Peygamber de bazı meşhur hadislerinde kadere imanı bir iman esası olarak açıklamıştır.

Kader konusu ile ilgili bazı ayetlerin meali şöyledir:
“…O’nun katında her şey bir ölçü (miktar) iledir” (er-Ra‘d 13/8).
“…Her şeyi yaratıp ona bir nizam veren ve mukadderatını tayin eden Allah, yüceler yücesidir” (el-Furkan 25/2).
“De ki: Allah’ın bizim için yazdığından başkası bize asla erişmez…” (et-Tevbe 9/51).

Bu ayetlerden başka Allah’ın her şeyin yaratıcısı olduğunu, dilediğini sapıklığa sevkedip, dilediğini hidayete erdirdiğini, insanlar arasında ölümü O’nun takdir ettiğini bildiren ayetler de  kapsam açısından kainatta her şeyin belli bir kadere bağlı bulunduğu, bunun da Allah Teâlâ tarafından belirlendiği sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Hz. Peygamber de Cibrîl hadisi diye bilinen hadiste açıklandığı gibi, kadere imanı iman esasları arasında saymıştır. Bu hadiste geçtiğine göre Cebrâil (a.s.) Peygamberimiz’e:
– “İman nedir?” diye sormuş, o da:

– “Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe, hayır ve şerriyle kadere inanmandır” cevabını vermiştir. Kaderin bir ilahi sır oluşunu ve insanlar tarafından gerçek anlamda çözülmesinin imkansızlığını göz önünde bulunduran Hz. Peygamber kader konusunu tartışan ashabını uyararak şöyle buyurmuştur: “Siz bununla mı emrolundunuz? Veya ben bunun için mi peygamber olarak gönderildim? Şunu biliniz ki sizden önceki ümmetler bu tür tartışmalara başladıkları zaman helak olmuşlardır. Böyle tartışmalara girmemelisiniz” (Tirmizî, “Kader”, 1).

Oruca Kaza Gerektiren Durumlar

Orucu Bozan Haller
Orucu bozup yalnız kaza gerektiren şeylerin en önem­lileri şunlardır:

1- Boğaza kaçan kar veya yağmur suyunu içmek,

2- Buruna veya kulağına sıvı ilaç koymak,

3- Orucun zorla bozdurulması,

4- Şırınga ile vücuda ilaç vermek,

5- İsteyerek ağız dolusu kusmak,

6- Dişi kanayanın ağzındaki kanı yutması,

7- Oruca başladıktan sonra sefere çıkıp, yiyip içmek,

8- Keyif verici madde kullanmak,

9- Başkasının içtiği tütün, sigara gibi maddelerin dumanını isteyerek çekmek,

10- Astım spreyi kullanmak,

11- Fitil kullanmak,

12- Abdest alırken boğaza su kaçması,

13- İmsak vaktinin bittiği anlamadan yiyip içmeye devam etmek,

14- Güneşin battığını sanarak orucunu açmak,

15- Açık yaraya konulan ilacın vücuda girmesi,

16- Dişlerinin arasında kalan nohut büyüklüğünde bir şeyi yutmak,

17- Oruçlu olduğunu unutarak yiyip içtikten sonra, orucu bozuldu sanarak yemeye devam etmesi,

18- Bilerek su buharı solumak,

19- Oruçlu iken ağza giren gözyaşı veya teri yutmak,

20- Dil altına konulan ilacı emmek.

oruc-tutmak