Namaz Yalnızlığa Çaredir

Kabe'de Namaz
Kabe’de Namaz

Namaz kılmak insanın yalnızlık hissine kapılmasının önüne geçer. İnsanların birbirinden isteyerek veya istemeyerek uzaklaştıkları, günlük hayat koşuşturmasının giderek arttığı bugünkü medeniyetin olumsuz bir etkisi de yalnızlık hissidir. Namaz ferden veya cemaat ile kılındığı zaman her iki durumda da insanların yalnızlık hissini günde en az 5 defa giderebilmektedir.

Çünkü namaz, yalnız kılındığında insanı Allah’ın huzuruna götürmekle, insana yalnız olmadığını hatırlatmaktadır. Cemaatle kılındığı zaman da insanı yine hem Allah ile karşı karşıya getirmekte hem de diğer insanlarla bir araya getirerek yalnız olunmadığını vurgulamaktadır.

Psikiyatristlerin tavsiyesi derdimizi anlatacağımız kişiyi dikkatlice seçmemiz üzerinedir. Çünkü herkese dertlerimizden bahsetmemiz mümkün değildir. Sıkıntılarımızı paylaşacağımız kişinin mesleği, yaşı, cinsiyeti önemli değildir. Önemli olan bizi anlayan, dinleyen ve yardım eden biri olduğunu hissetmemizdir.

Bu durumda işiten, gören ve her işin sahibi olan Allah, hiç düşünmeden sığınabileceğimiz yegane limandır. Peygamber Efendimiz bir sıkıntıyla yüz yüze geldiğinde namaza sığınırdı. Bir iş, Allah Resulü’nü tedirgin ettiği zaman namaza yönelir ve müezzini Bilal Efendimize de ezanı kastederek “Bizi rahatlar ey Bilal!” derdi. Bu sözleriyle Efendimiz namazın insanı rahatlattığını, sıkıntılarını, kederini, yalnızlığını Allah’a açarak, O’na yalvararak giderebileceğini belirtmiştir.

Kolin adında, sonradan Müslüman olan bir İngiliz, gemi ile Mağrip’teki Tanca şehrine sefer yaptığında büyük bir fırtına kopar. Gemi batma tehlikesi ile karşı karşıya gelir. Yolcular eşyalarını denize atmaya, kaçışmaya başlarlar. Herkes korku, endişe ve çaresizlikten dolayı ne yapacağını şaşırır. Tam o sırada, Müslümanlar tek saf haline durarak tekbir, kelime-i şahadet ve tespih getirirler.

namaz-kılmak

Kolin onlardan birine yaklaşarak ne yaptıklarını sorar. Müslüman adam cevap verir: “Allah’a namaz kılıp, dua ediyoruz.” Kolin tekrar sorar: “bu geminin batmaya yüz tutması sizi endişelendirmiyor mu?” Müslüman cevap olarak “Hayır” der. “Biz öyle bir Allah’a namaz kılıyoruz ki bütün iş yalnız O’nun kudreti iledir; isterse diriltir, isterse öldürür.” O korkutucu anda bile Müslümanların kendilerini Allah’ın yanında hissetmelerinden etkilenen Kolin, daha sonra İslam’ı tetkik eder. Bu hadise neticede onun hidayete ulaşmasına vesile olur.

Göğsü daralan, gönlü muzdarip olan, kendini yalnız hisseden kimselerin saadeti namazda gizlidir.

İtikaf Nedir?

itikaf

İTİKAF

İtikaf, bir mescidde veya mescid hükmündeki bir yerde ibadet amacıyla bir süre vakit geçirmek demektir. İtikaf yapan kimseye “Mutekif” denir.

İtikaf yapan biri, bütün vakitlerini ibadete, namaza ayırmış demektir. İtikaf çok şerefli bir ibadet olup, Allah Teala’nın mabedine sığınıştır. Kendini dış dünyadan uzaklaştırıp, dünyayı değil ahireti dert etmektir.

İtikaf, ilahi huzurda boyun büküp, “Ya Rabbi, günahlarımla kapına geldim, kusurumu bildim, sana yöneldim, bağışlanmadıkça beni buradan çıkarma” demektir. İtikaf sayesinde insanın maneviyatı yükselir, kalbi nurlanır, ilahi feyiz ve yardımlara nail olur.

Peygamber Efendimiz, Medine’ye geldikten sonra vefatına kadar her ramazan ayının son gününde itikafa girerdi.

 

İTİKAFIN ÇEŞİTLERİ

1-Vacip İtikaf

Adak suretiyle yapılan itikaf vaciptir. En az bir gündür, gündüz oruçla geçirilir.

2-Sünnet İtikaf

Ramazan ayının son on gününde yapılan itikaf sünnetir.

3-Müstehap İtikaf

Vacip ve sünnet olan itikaflar dışında yapılanlardır. Belirli bir vakit ya da süresi yoktur.

 

İTİKAFIN ŞARTLARI

1-İtikafa giren kimse Müslüman, akıl sağlığı yerinde ve temiz olmalıdır. İtikaf sırasında mescidde ihtilam olan kimse, dışarı çıkarak gusül abdesti alır ve yeniden itikafa devam edebilir. Temyiz yaşındaki iyiyi kötüyü ayırt edebilecek durumdaki çocuğun itikafı da geçerli olur.

2-İtikafa niyet edilmiş olmalıdır. Niyetsiz olursa geçersiz olur. Kalp ile niyet etmek yeterlidir.

3-İtikaf beş vakit namazın kılındığı bir mescidde veya mescid hükmündeki bir yerde yapılmalıdır. Büyük camilerde yapılması daha faziletlidir. Kadınlar kendi evlerinde mescid edinecekleri bir odada itikafta bulunabilirler.

4Vacip itikafta, itikaf yapan oruçlu olmalıdır. Sünnet olan itikaf zaten ramazan ayı içerisinde olduğundan oruçlu olunacaktır. Müstehap itikafta oruç şart değildir.

 

itikaf

İTİKAFI BOZAN ŞEYLER

1-Cinsi münasebette bulunmak

İster kasten, ister unutarak olsun cinsi münasebet itikafı bozar. İnzal olması şart değildir. İtikaf yapan kimse için, zevcesi ile cinsi münasebet haramdır. Cinsi münasebet dışındaki hareketlerde inzal olmadıkça itikaf bozulmaz. İtikaf halinde uykuda ihtilam olmak da itikafı bozmaz.

2-Özürsüz olarak mescidden çıkmak

İtikaf yapan kimse özürsüz olarak mescidden bir süre çıkacak olursa itikafı bozulur. Sünnet veya müstehap itikafta bir özür bulunsun ya da bulunmasın dışarı çıkmak itikafı bozmaz. Ancak çıkma sebebi dini, zaruri veya tabii ihtiyaçlar içinse bu geçerlidir. Örneğin itikaf yaptığı mescidde Cuma namazı kılınmıyorsa, Cuma namazı kılmak için başka mescide gitmek dini bir özürdür.

3-Hastalık hali

İtikaf sırasında birkaç gün baygınlık veya akıl hastalığı arız olursa itikafı bozulur. İyileşince devam eder. Vacip itikafta kaza yapmak gerekir. Nafile itikaf için tercihe bağlı olarak kaza gerekmez.

itikaf-sünneti

Cemaatle Namazın Kuralları

Cemaatle Namaz

Cemaat ile kılınan namazın geçerli olması için imamın ve cemaatin taşıması gereken özellikler ve uyması gereken kurallar vardır. Bunlara uyulmadığı takdirde cemaatle namaz geçerli olmaz.

İmamın;

  • Müslüman, akıllı, baliğ ve erkek olması,
  • Namazı geçerli olacak kadar ezberinde Kur’an bulunması,
  • Kur’an’ın anlamını bozmayacak şekilde ve doğru okuması,
  • Namazın şart ve rükünlerine uyması,
  • Kadın cemaat varsa onlara da imam olmaya niyet etmesi gerekir.
  • İmamın cemaatten en az bir arşın yukarıda ya da alçakta durup namaz kıldırması ise mekruhtur.

Cemaatin;

  • İmama uymaya niyet etmesi,
  • İmamdan geride durulması,
  • İmam ile cemaatin aynı namazı kılması,
  • İmam ile cemaat arasında kadınlardan oluşan saf, boş saflar veya bir yol bulunmaması,
  • Tekbir, rüku ve secdenin imamdan sonra yapılması gerekir.

cemaat namazı

Cemaat ile namaz kılarken uyulması gereken kurallar;

  • Farz namaz kılan kimse, nafile namaz kılan imama uyamaz.
  • Cemaate yetişmek için koşmak, ön safta boş yer varken arkada namaza durmak mekruhtur.
  • Cemaat, kıyamda iken Sübhaneke duasını, intikal tekbirlerini, Semiallahü limen hamideh duasını, rüku ve secdelerde tesbihatı, oturuşlarda Tahıyyat, Salli, Barik ve Rabbena dualarını okur, selamı da imamla birlikte verir.
  • İmam, cemaatle kılınan vitir namazında Kunut duasını, bayram namazlarındaki zait tekbirlerini, 3 ve 4 rekatlı namazlarda birinci oturuşu, tilave ve sehiv secdelerini terk etse cemaat de terk eder.
  • İmam, iki secdeye üçüncü secdeyi eklese, bayram namazlarında zait tekbirleri üçten fazla alsa, sehven iki rekatlı namazlarda üçüncü, üç rekatlı namazlarda dördüncü, dört rekatlı namazlarda beşinci rekata kalksa cemaat imama uymaz.
  • Cemaat Tahıyyat duasını okumayı tamamlamadan imam kıyama kalksa, cemaatle kılına vitir namazında cemaat kunut dualarını okumayı tamamlamadan imam rükuya gitse cemaat imama uyar.
  • Kadınlar, erkeklerin arkasındaki saflarda namaza dururlar. Eğer bir kadın erkeğin önünde veya aynı mekanda aynı safta olursa erkeğin namazı bozulur. Eğer kadınların namaz kıldığı yer alt veya üst katta ise veya arada duvar varsa veya bir insan sığacak kadar boşluk varsa önde veya aynı hizada olmakla erkeğin namazı bozulmaz.

Sabah Namazını Cemaat ile Kılmak

Cemaatle Namaz

Yüce Rabbimiz, İsra suresinin 78. ayetinde bizlere sabah namazının şahitli olduğunu bildirmiştir. (Gündüzün güneş dönüp gecenin karanlığı bastırıncaya kadar (belli vakitlerde) namaz kıl; bir de sabah namazını. Çünkü sabah namazı şahitlidir. İsra,78) Sabah namazının şahitli olması, gece ve gündüz meleklerinin sabah namazında buluşmaları ve namaz kılanlara şahit olmaları demektir. Cemaatle namaz kılmaya, “Namazı dosdoğru kılın, zekatı verin, rüku edenlerle birlikte siz de rüku edin.” (Bakara, 43.ayet) ayetinde de işaret edilmektedir. Bu ayetteki “rüku edenlerle”  denilmesi Müslümanları kastetmektedir. Dolayısıyla Müslümanlarla birlikte rüku edin demek cemaatle namaz kılın demektir. Birçok hadis-i şerifte de namazların cemaatle kılınmasının daha faziletli olduğu vurgulanmaktadır. Bu hadislerden bazıları:

“Cemaatle namaz, tek başına namazdan 25 derece daha faziletlidir. Gece ve gündüz melekleri sabah namazında toplanır. Sonra ravi Ebu Hüreyre sabah namazlarında meleklerin toplandığına delil olarak; İsterseniz “Sabah namazı şahitlidir” ayetini okuyun demiştir.”

“Eğer insanlar yatsı ve sabah namazlarını cemaatle kılmanın sevabını bilselerdi bu iki namaza sürünerek bile olsa gelirlerdi.”

cemaatle-namaz

“Münafıklara sabah ve yatsı namazından daha zor gelen bir namaz yoktur. Eğer onlar sabah ve yatsı namazlarındaki sevabı bilselerdi sürünerek bile olsa gelirlerdi.”

“Kim yatsı namazını cemaatle kılarsa gecenin yarısını ibadetle geçirmiş gibi olur. Kim yatsı ve sabah namazlarını cemaatle kılarsa gecenin tamamını ibadetle geçirmiş gibi olur.”

“Kişinin bir başka kişi ile birlikte kıldığı namaz, tek başına kıldığı namazdan, iki kişi ile birlikte kıldığı namaz bir kişi ile birlikte kıldığı namazdan daha sevaptır. Cemaat ne kadar çok olursa bu namaz Allah’a o nispette sevimlidir.”

“Şüphesiz Allahu Teâlâ, ilk saftakilere rahmet eder. Melekler de onlar için rahmet duası ederler. Müezzinin, sesinin ulaştığı yere kadar günahları bağışlanır. Ezan sesini duyan canlı ve cansız varlıklar, onu tasdik ederler. Ona, kendisiyle beraber namaz kılanların ecri kadar ecir verilir.”

“Sizden biri evinde abdest alır, sonra mescide gelirse, evine dönünceye kadar ona namaz sevabı verilir.”

Namazı Bozan Hareketler, Namazın Mekruhları

Kabe'de Namaz

Namazı Bozan Haller

1- Namazda durum ne olursa olsun konuşmak,

2- Namazın farzlarından birini terk etmek,

3- Dua ve sureleri kendi işitemeyecek kadar sessiz okumak,

4- Boğazından, özürsüz olarak öksürür gibi ses çıkarmak, boğazını temizlemek, (Kendiliğinden olursa, hastalık gibi durumlarda namaz bozulmaz.)

5- Herhangi bir durum için yüksek sesle ağlamak,

6- Kendisi işitecek kadar gülmek,

7- Cemaatle iken imamdan ileri durmak,

8- Secdede iki ayağını bilinçli olarak yerden kaldırmak bozar fakat bir an için kalkması bozmaz,

9- İmamdan başka birinin duasına amin demek,

10- Namazda başkasının sözü üzerine yerini değiştirmek,

11- Yeyip içmek, dişler arasından akan ağız dolusu kanı yutmak,

12- Ah, of gibi sesler çıkarmak, uf diye sıkıntıyı bildirmek,

13- Göğsü veya başı kıbleden çevirmek,

14- Kıbleye karşı bir saftan fazla ileri gitmek,

15- Ameli kesir, (Bir rükünde, üç kere bir yerini kaşımak veya kapalı kapıyı açmak gibi. Bir elin hareketi üçten az olursa bozmaz. Fakat iki el ile bir hareket edilirse namaz bozulur.)

16- Teganni ile okumak, manayı bozarsa, namaz bozulur. (Ra’yı uzatarak Raabbenâ lekelhamd demek gibi. Çünkü, Raab diye uzatınca üvey baba demek olur, Rabbimize hamd ederiz yerine üvey babamıza hamd ederiz demek olacağı için bozar.)

* Teganni; bir sünnet olan kısmı, bir de haram olan kısmı vardır. Sünnet olan teganni, tecvide uyarak okumaktır. Haram olan teganni, ırlamaktır, sesini hançeresinde tekrarlayıp türlü sesler çıkarmaktır. Burada kelimeler bozuluyor. Kelimeleri bozarak da okumak caiz değildir.

17- Namaz içindeki tekbirlerde baştaki hemzeyi uzatmak, (Allahü Ekber yerine Aaaalllahü Ekber demek.)

secde-etmek

Namazın Mekruh Halleri

*Mekruh; Peygamber Efendimizin beğenmediği, yapmamızı istemediği, hoş görmediği şeylerdir.

1- Başı açık veya yalın ayak namaz kılmak,

2- Küçük ve büyük abdesti sıkıştırırken ve yel zorlarken namaza durmak,

3- Namaz arasında abdest zorlarsa, namazı bozmamak,

4- Başını, yüzünü, gözlerini etrafa çevirmek,

5- Secdeye giderken pantolon paçalarını düzeltmek,

6- Atlet veya kısa pantolon ile namaza başlamak,

7- Namaz sırasında gereksiz hareketlerde bulunmak,

8- Kirli, kötü kokulu ve iş elbisesi ile namaza durmak hoş değildir. Eğer başka elbisesi yoksa, bu mekruh olmaz.

9- Secdede iken kolları yere döşemek,

10- Üzerinde insan veya hayvan resmi bulunan elbise ile namaz kılmak. Cansız resimleri bulunursa mekruh olmaz,

11- Canlı resmi, namaz kılanın başında, önünde, sağ ve sol hizasında ise mekruh olur,

12- İçki, kumar, çalgı aletleri bulunan yerde namaz kılmak,

13- Namazda, ayetleri veya tesbihleri eli ile saymak,

14- Ateşe karşı namaz kılmak,

15- Namazın sünnetlerinden birini terk etmek,

16-Karşıdaki bir insanın yüzüne karşı namaz kılmak mekruhtur,

17- Ağzı açarak esnemek,

18- Namazda gözleri mekruhtur fakat zihnin dağılmaması için yummak gerekirse mekruh olmaz,

19- İkinci rekatta, birinci okuduğu ayeti tekrar okumak, (Ondan evvelki bir ayeti okumak mekruhtur. Unutarak, farkında olmadan okursa mekruh olmaz.)

20-İkinci rekatta birinciden üç ayet uzun okumak,

21- Tekbir alırken veya teşehhüdde otururken el parmaklarını açık veya kapalı tutmak (Buralarda parmaklar kendi halinde bırakılır. Secdede kapalı, rükuda ise açık tutulur.)

22- Öndeki safta boş yer varken, arkasındaki safta durmak ve safta yer yok iken, saf arkasında yalnız başına durmak.